أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
390
قانون ( فارسى )
مزه در رنج است انگبين و شراب كهنه بخورد و شراب و انگبين موقعى براى معده مؤثر خواهند بود كه غذاى ترشمزه به پختگى نرسيده است و هضم نشده است . كسى كه از خوردن مواد چرب ناراحت است ، چارهاش مواد گسمزهاى نظير شاه بلوط ، دانه آس ، خرنوب شامى ، ميوهء درخت سدر ، زالزالك و يا داروهاى تلخ نظير راسن تلخ ( زنجبيل شامى ) و داروهاى شورمزه و تندمزه مانند كامه ( آبكامه ) ، سير و پياز و تمام مواد ضد چربى است . كسى كه داراى خلطهاى رقيق و « بد » است بهتر است غذاى خوب زياد بخورد . كسى كه بدنش به آسانى مىگدازد بايد غذايش تر و زودهضم باشد . جالينوس فرمايد : « خوراك تر براى هيچ حالتى از حالات بدن مناسب نيست ، انگار كه در ارزش هيچ است ، نه شيرين است نه ترش ، نه تلخ است نه تند ، نه گيرنده است و نه شور » . كسى كه بدن نامتراكم دارد غذاى غليظ را بيشتر از كسان داراى بدن متراكم تحمل مىكند . زيادهروى در غذاهاى خشك اشتها را از بين مىبرد ، رنگ را زشت مىكند و مزاج را خشك مىگرداند . خوردن چربى زياد ، تنبلى مىآورد و اشتها را از بين مىبرد . زيادهروى در خوردن غذاهاى سرد سستى ، تنبلى و پژمردگى مىآورد . زيادهروى در خوردن غذاى ترش انسان را زود پير مىكند . عادت كردن زياد به خوراكهاى تند و شور نامطلوب است . غذاهاى تند به معده زيان مىرسانند و غذاهاى شورطعم براى چشم خوب نيستند . غذاى چرب اگرچه با مزاج دمساز باشد ، هرگاه متعاقب آن خوراك ناپسند آيد ناپسند مىگردد . غذاها و گوارش آنها : غذاى چسبنده ديرتر از خوراك ناچسبنده فرومىرود ( عبور مىكند ) . خيار پوست نكنده زودتر از خيار پوستكنده سرازير مىگردد . نان سپوسدار از نان بىسپوس زود گذرتر است . كسى كه از كار خسته شده است و عادت به خوراك لطيف دارد ، چنانچه بعد از